Epilepsi Tanılı Bireyler
Epilepsili hastalara rehberlik etmek ve onları desteklemek, bir bakım uzmanı olarak sizden ek dikkat ve sürekli karar alma gerektirir
Epileptik nöbetler, farklı düzeylerde riskler barındırır. Bu riskler hastadan hastaya değişebildiği gibi, ev, işyeri veya gündüz bakım/aktivite merkezleri gibi farklı yaşam ortamlarına göre de farklılık gösterebilir. Örneğin, bakım merkezlerinde gece saatlerine özgü riskler daha belirgin olabilir.
Bir yandan hastalarınıza mümkün olan en yüksek özgürlük ve güvenlik düzeyini sunmayı hedeflerken, diğer yandan mahremiyetlerini korumak da temel öncelikleriniz arasındadır. Peki, bir bakım profesyoneli olarak bu dengeyi en iyi şekilde nasıl sağlayabilirsiniz? Hangi noktaları göz önünde bulundurmanız gerekir?
.png)
Nöbet Türlerini Tanımak
Bir bakım profesyoneli olarak, epilepsili hastaların ne zaman ve ne sıklıkla nöbet geçirdiğine dair doğru bir öngörüye sahip olmak büyük önem taşır. Epileptik nöbetlerin farklı türleri vardır. Bunlar arasında şunlar yer alır:
-
Klonik: Kasılmalar ve ritmik sarsılmalarla karakterizedir.
-
Atonik: Kasların ani şekilde gevşemesiyle ortaya çıkar; çoğu zaman beklenmedik şekilde başlar.
-
Tonik: Hasta bilinç kaybı yaşar ve vücut sertleşir.
-
Miyoklonik: Kol ve/veya bacak kaslarında ani kasılmalar görülür; seğirme ve sıçramalarla kendini gösterir.
-
Tonik-klonik: Vücudun sertleşmesi ve ardından sarsılmaların birlikte görüldüğü nöbetlerdir.
Farklı nöbet türleri hakkında daha fazla bilgi edinin.
Riskleri Azaltmaya Yönelik İpuçları ve Öneriler
İlaç tedavisi veya diğer tedavi yaklaşımları, epilepsili bireylerin yaklaşık %70’inde nöbetlerin kontrol altına alınmasını sağlayabilmektedir. Ancak bu durum, bazı kişilerin nöbet yaşamaya devam edebileceği anlamına da gelir. Nöbetler; nöbetin türüne, yaşanan ortama ve mevcut koşullara bağlı olarak belirli riskler taşıyabilir.
Epilepsili hastalar için riskleri azaltmaya yönelik pratik öneriler ve koruyucu yaklaşımlar mevcuttur. Örneğin, gündüz aktivite merkezlerinde, sunulan etkinliklerin ve uyaranların yeterli çeşitlilikte olması önemlidir. Bu etkinliklerin aynı zamanda hastanın kapasitesine, ilgi alanlarına ve bireysel ihtiyaçlarına uygun şekilde planlanması önerilir.

Epilepsili bireylerin kendi başına yaşamını sürdürdüğü durumlarda, evde zamanlayıcılı elektrikli cihazların kullanılması ve güvenlik önlemlerinin değerlendirilmesi önemlidir. Nöbet anında bireyin güvenliğinin sağlanması ve yaralanma riskinin azaltılması temel hedefler arasındadır.
Epilepsi ile yaşamı kolaylaştırmaya yönelik pratik önerileri keşfedin.
Epilepsili Hastalarda Uyku
Uyku yoksunluğu, epileptik nöbet riskini artırabilir. Ayrıca gece (nokturnal) epilepsisi, uyku düzenini bozarak zamanla depresyon veya duygu durum bozukluklarına yol açabilir.
Nadir durumlarda, gece meydana gelen bir nöbet SUDEP (Epilepside Ani ve Beklenmedik Ölüm) ile sonuçlanabilir. Kapsamlı incelemelere rağmen, çoğu vakada kesin bir ölüm nedeni saptanamamaktadır. Hollanda’da, otopsi uygulamasının yaygın olmaması nedeniyle net istatistikler bulunmamaktadır. Ancak ortalama olarak, epilepsili her 1.000 kişiden 1’inin her yıl SUDEP nedeniyle hayatını kaybettiği bilinmektedir. Araştırmalar, nöbet sırasında ya da hemen sonrasında aynı odada bir başkasının bulunmasının SUDEP riskini azalttığını göstermektedir.

Uyku, epilepsili bireyler için özel önem taşıyan bir konudur.
Bilinçli Risk Yönetimi
Bilinçli risk yönetimi, epilepsili bireylerin yaşam kalitesini korumayı ve desteklemeyi hedefleyen önemli bir yaklaşımdır. Riskleri azaltmaya yönelik önlemler, zaman zaman hastaların mahremiyeti, hareket özgürlüğü ve günlük yaşamdan aldıkları keyif üzerinde sınırlayıcı etkilere yol açabilir. Bu nedenle amaç, güvenlik ile yaşam kalitesi arasında dengeli ve bilinçli bir yaklaşım benimsemektir.
Bir bakım profesyoneli olarak, riskleri mümkün olduğunca azaltmak için dikkate almanız gereken bazı temel noktalar bulunmaktadır. Öncelikle, nöbetler hakkında kapsamlı bilgi edinmek büyük önem taşır:
Nöbetler ne zaman meydana geliyor? Belirli durumlar veya koşullarla ilişkili mi?
İkinci olarak, nöbetleri tetikleyebilecek özel faktörlerin belirlenmesi gerekir. Bu tetikleyicilerden kaçınmak mümkün mü?
Etkili nöbet kontrolü, risk yönetiminin temel unsurlarından biridir. Nöbet sayısı azaldıkça, beraberinde oluşabilecek riskler de azalır. Bu nedenle temel yaklaşım, nöbetleri önlemeye yönelik tüm uygun önlemlerin alınmasıdır.
Günümüzde birçok bakım kuruluşu, bu bilgileri günlük kayıtlar aracılığıyla tutmakta ya da video ve ses kayıt sistemleri kullanmaktadır. Ancak bu yöntemler çoğu zaman yeterli sonuç vermemektedir. Potansiyel olarak tehlikeli nöbetler her zaman tespit edilemeyebilir, yanlış alarm oranları yüksek olabilir ve bu durum iş yükünü artırabilir. Bu nedenle pek çok bakım profesyoneli, bu verileri otomatik olarak kaydeden, doğru ve güvenilir teknolojik çözümlere ihtiyaç duymaktadır.

Epileptik nöbetlerde zamanında ve etkili müdahale büyük önem taşır. Ancak geceleri, gözetimin zorlaşması nedeniyle bazı nöbetler fark edilmeyebilir. Gece nöbetleri, tehlikeli durumlara ve SUDEP gibi ciddi sonuçlara neden olabilir. Bu durum, bakım profesyonelleri açısından önemli bir kaygı unsurudur.
Bu nedenle, nöbetleri algılayan ve alarm veren cihazların kullanılması büyük önem taşır. Epilepsiye bağlı riskler hakkında daha fazla bilgi edinin.
NightWatch: Epilepsili Hastalar İçin Nöbet Tespit Sistemi
NightWatch, Hollanda’daki epilepsi merkezleri Kempenhaeghe ve SEIN tarafından; UMC Utrecht, Eindhoven Teknik Üniversitesi (TU/e) ve Hollanda Epilepsi Fonu iş birliğiyle geliştirilmiştir.
NightWatch sistemi, hastanın uyku sırasında koluna taktığı kablosuz bir kol modülünden oluşur. Bu modülde yer alan sensörler, kalp atım hızı ve hareketlerdeki değişimleri ölçerek elde edilen verilerin potansiyel olarak tehlikeli bir epileptik nöbeti işaret edip etmediğini değerlendirir.
Böyle bir durum tespit edildiğinde, NightWatch ilgili baz istasyonu üzerinden sizi uyarır. Baz istasyonu, isteğe bağlı olarak mevcut hemşire çağrı sistemlerine de entegre edilebilir.
